Otomobil motorları dairesel hareketle çalışır. Tork da kabaca mile uygulanan kuvvet sonucunda elde edilen dairesel hareket olarak tanımlanabilir. Yani yanma odasında tepkime gerçekleştikten sonra piston kolu aşağı iner ve krank döner. Bu esnada belli bir tork oluşur. Bu hareket aktarma organlarıyla (çekişe sahip) tekerlere iletilir ve araç hız kazanır.
Bu hareketin durmakta olan bir aracı kaldırdığını varsayalım. Bunu yapabilmeniz için bir kuvvete ihtiyaç vardır. O kuvvet de F=m·a ile ifade edilir.
Böyle bir hareket sonucunda bir miktar iş yapılmış olur. Bu iş; etkiyen kuvvetle alınan yolun çarpımı olarak W=f·d şeklinde ifade edilir.
İş sonucunda belli bir süre içinde bir güç harcanmış olur. Bunun ifadesi ise P=W/t'dir.
Otomobillerde gücü bulmak için (metrik sistemde) HP=(devir·tork)/7023 eşitliği kullanılır.
Harcanan güç için gereken enerji konusuna girmek istemiyorum. 7023 sabitinin çıkış noktası ise bambaşka bir hikayenin konusu olabilir. Yine de HP kavramını anlamakta fayda vardır.
Şimdi tüm bunlar ışığında birim yolu kimin önce katedeceğini ya da belli bir hıza kimin daha önce ulaşabileceğini hesaplayabilirsiniz.
Konuyla bağdaştırmak gerekirse; dizellerin çalışma prensibi benzinlilere göre farklı vites oranları gerektirir. Arda'nın verdiği örnekte gücün ölçüldüğü noktanın da önemi var aslında. Ayrıca her disiplinde demiş ama dizelin en yüksek gücüne daha erken ulaşacağını düşünürsek -otomobillere göre değişmekle beraber- çeşitli aralıklarda güçsüz dizel önde bulunabilir. Hatta eğer dizelin güç eğrisindeki ortalama güç benzinlininkinden yüksekse daha uzun süreyle de önde kalabilir. Ama en sonunda kazanan elbette güçlü olan benzinli otomobil olur. Yani benzinli tam anlamıyla öne geçtikten sonra dizelin şansı kalmaz denilebilir.
Dizellerin maksimum güce erken ulaşması sebebiyle özellikle kalkışlarda avantajı olur. Bu avantaj aslında şöyle oluyor; eğer iki otomobil de maksimum güçle patinaj yapmadan kalkabilseydi güçlü olan zaten öne geçerdi. Ama patinaj yapmadan kalkılabilen en yüksek devir dizelin en yüksek gücüne ulaştığı devire daha yakın olduğu için dizel bir müddet avantajlı oluyor (bu avantaj benzininlinin vites oranlarına göre her viteste yenilenebilir).
Tüm bunlara ek olarak tekerlerin çapları, inertia, mekanik kayıplar, son dişli gibi etmenler de düşünülmelidir.
Özet: Bu tartışmada güçlü olan uzun mesafede mutlaka kazanır ama güçsüz olan eğer dizelse bir süre önde gidebilir.
Ek bilgi:
http://craig.backfire.ca/pages/autos/horsepowerPerformans grafikleri için faydalı olabilir:
http://www.dragtimes.com/dyno-results-dynamometer-graphs.php